Η Θεοτόκος Ζωοδόχος Πηγή

Η Θεοτόκος Ζωοδόχος Πηγή

έργο που αποδίδεται στον ζωγράφο Αποστόλη Λογγιανό Βοδενιώτη, φορητή εικόνα, 1767, συλλογή εικόνων Αγίου Δημητρίου, Σιάτιστα.

Η ζωγραφική απόδοση της Παναγίας ως Ζωοδόχου Πηγής (πηγής δηλαδή που έχει δεχτεί μέσα της τον Χριστό ως πηγή ζωής) είναι εμπνευσμένη από τη λατρεία μιας πηγής, που ανέβλυζε σε μια κρύπτη λίγο έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Το οικοδόμημα που σκέπαζε το συγκεκριμένο αγίασμα είχε καταστραφεί πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, αποκαταστάθηκε όμως το 1727, εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο για το συγκεκριμένο προσκύνημα. Τα πρώτα δείγματα του συγκεκριμένου ζωγραφικού θέματος είναι η Θεοτόκος Βρεφοκρατούσα πάνω σε μια πηγή και εμφανίζεται σε παραδείγματα του 14ου αιώνα, αλλά και στη μεταβυζαντινή περίοδο, δηλαδή από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 έως και την ίδρυση του ελληνικού κράτους το έτος 1830, το θέμα της Ζωοδόχου Πηγής γίνεται ιδιαίτερα δημοφιλές και εμπλουτίζεται με πολλά μοτίβα και διακοσμητικές λεπτομέρειες.

Το έργο του περίφημου ζωγράφου του 18ου αιώνα, Αποστόλη Λογγιανού από την Έδεσσα (που παλιότερα ονομαζόταν Βοδενά), αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες απεικονίσεις του συγκεκριμένου θέματος. Γύρω από μια μπαρόκ διακοσμημένη κρήνη με ερωτιδείς και δελφίνια έχει συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου από στρατιώτες και ιερείς έως αυτοκράτορες με φόντο τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Στο πρώτο πλάνο όμως απεικονίζονται οι νοσούντες άνθρωποι που έχουν αναζητήσει βοήθεια στο συγκεκριμένο αγίασμα: Μια μάνα με το άρρωστο βρέφος της, ένας τυφλός που πλένει τα μάτια του, ένας δαιμονισμένος που οδηγείται αλυσοδεμένος από έναν συνοδό, ασθενείς με κινητικά προβλήματα, ένας άνδρας σε φορείο και μια γυναίκα σε κρεβάτι, όλοι πίνουν το αγίασμα της Ζωοδόχου Πηγής ελπίζοντας στη θαυματουργή μεσολάβηση της Θεοτόκου στο να θεραπευτούν από τις ασθένειες που τους ταλαιπωρούν.

λεπτομέρεια της παραπάνω εικόνας.